U bent hier

Grootschalig onderzoek leegstand in de pijplijn

16-06-2014

Uit recente bevindingen van de interprovinciale studie detailhandel leren we dat voor heel Vlaanderen de leegstand is toegenomen van 4,9% naar 7,2%. Dit is niet geheel evenwichtig verdeeld tussen de verschillende winkelgebieden. De leegstand in de centra van steden en gemeenten is verdubbeld van ruim 227.000 m2 naar ruim 450.000 m2, oftewel van ruim 7% naar ruim 11%. De leegstand in de ondersteunende winkelgebieden is in m2 vrijwel gelijk gebleven, maar omdat het aanbod daalde, is de percentuele leegstand gestegen van 5% naar ruim 8%. De leegstand binnen de perifere clusters is slechts licht gestegen, van 2,3% naar 2,9%. 

leegstand

 

Leegstand in het “centraal winkelgebied”

Als een analyse wordt gemaakt naar laatst gekende retailers van leegstaande panden in het centrale winkelgebied van steden en gemeenten, dan blijkt dat: 

  • 1/4 panden 3 jaar geleden ook al leeg stond
  • de laatste commerciële bestemming heel vaak bestond uit:

       ° mode & luxe (21%) – kleding, schoenen, juwelen …

       ° leisure (20%) – horeca, cultuur, ontspanning

       ° diensten (13,5%)

  • 12,7 % of ongeveer 1/8 van de panden in de voorbije periode niet meer terug ingevuld[1] raakte
  • de laatst gekende retailer in 80 % van de gevallen een zelfstandige was en in 20 % behoorde tot een keten

De toegenomen leegstand in de centra van steden wordt al snel toegeschreven aan de sterke toename van handelsoppervlakte in de perifere clusters. Deze zijn van 2008 tot 2013 gegroeid met ruim 1,5 mln m2 (+ bijna 147%), waarvan veruit het grootste deel (ruim 1,2 mln m2) met solitaire baanwinkels. Eveneens algemeen aangenomen is de impact van e-commerce. Het budget dat online gespendeerd wordt, kan immers niet meer in de fysieke winkel worden uitgegeven. Alhoewel beide factoren hun rol spelen in de leegstandsproblematiek, is de waarheid veel complexer en zijn er veel meer factoren die de mate van leegstand in een handelskern zullen bepalen. 

De ‘echte’ redenen van leegstand waren tot nog toe niet (of onvoldoende) inzichtelijk. Is de betreffende retailer van het leegstaande pand gepensioneerd, zelf naar een ander pand verhuisd, bezweken onder concurrentiedruk, slachtoffer geworden van een onaantrekkelijke winkelstraat… ?

Anderzijds is het opmerkelijk dacht 1/8 van de bestudeerde panden in de periode ’09 – ’14 (wellicht) voortdurend leeg stond. Wat is hier het knelpunt? Speculatie, onrealistische huurprijzen, verouderd gebouw, ligging… ?

Aanpak onderzoek

Waarom staat een bepaald pand leeg? Vindt de handelaar geen overnemer? Is de handelaar op zoek gegaan naar een groter of moderner pand? Is hij of zij ten onder gegaan aan concurrentie van grote ketens (al dan niet in de periferie) of door een negatief straatbeeld veroorzaakt door andere leegstaande panden, nachtwinkels, bars… ?

Ook de eigenaar van het leegstaande pand heeft een belangrijke rol. Hij/zij bepaalt immers de huurprijs, de renovatiemogelijkheden en de voorgevel. Welke beperkingen ervaart de eigenaar? Heeft de eigenaar al andere bestemming overwogen? Wat ervaart hij of zij als hinderpalen om het pand terug bezet te krijgen?

Het onderzoek bestaat uit:

  • een analyse van Locatus-gegevens (centrale winkelgebieden),
  • een status-controle op het terrein
  • een telefonische enquêtering. Via een diepgaande telefonische bevraging bij zowel eigenaars als handelaars in Vlaanderen wordt getracht een antwoord te formuleren op deze vragen en meer achtergrond te krijgen bij het leegstandscijfer.

Het onderzoek gaat van start in het najaar (wellicht vanaf augustus). Het eindrapport ligt normaliter klaar tegen het jaareinde.

Testcase Merksem

Momenteel loopt het onderzoek al in testfase in Merksem. Samen met de dienst economie van Stad Antwerpen wordt het proces op kleine schaal doorlopen. Nadien volgt een evaluatie. Indien de methodiek haalbaar blijkt en resultaten van het onderzoek voldoende leerrijk blijken te zijn, wordt het onderzoek verder uitgerold naar Vlaanderen. 

Suggesties

Heeft u nu reeds suggesties of bedenkingen bij dit onderzoek? Of wenst u graag na de zomer feedback te geven op de vragenlijst? Dan kunt u uw feedback bezorgen of aanmelden bij Davy Postelmans.

 

 

 

[1] Niet ingevuld = leegstand sinds 2009 op het moment van gegevensopname door Locatus. Zeer tijdelijke ingebruiknames zijn nog mogelijk, alhoewel niet waarschijnlijk. 

Delen