U bent hier

Grensoverschrijdende detailhandel provincie Antwerpen

De aanleiding en finaliteit van het onderzoek

De provincie Antwerpen wenst voor haar gemeenten een goed inzicht te krijgen in de mate waarin enerzijds bezoekers en bestedingen vanuit de provincie Antwerpen afvloeien naar winkelclusters buiten de provincie Antwerpen, in het bijzonder over de grens richting Nederland, en anderzijds in de mate waarin bezoekers en bestedingen van buiten de provincie Antwerpen toevloeien naar de provincie.

Aanvulling op de interprovinciale studie detailhandel

Vanuit de interprovinciale studie detailhandel volgt reeds waardevolle informatie met betrekking tot koopvlucht naar Nederland. Deze is echter onvoldoende gedetailleerd om gedegen uitspraken te kunnen doen over de specifieke winkelgebieden naar waar in Nederland koopvlucht is, wat de motieven voor deze koopvlucht zijn, wat de frequentie van de bezoeken is en wat per bezoek besteedt wordt. Om deze reden heeft de provincie Antwerpen beslist om voor de desbtreffende 18 gemeenten nog een bijkomende studie te laten uitvoeren. Dit is een verrijking geweest bovenop de grote hoofdstudie, met als specifieke topic het in kaart brengen van het grensoverschrijdende koopgedrag naar Nederland.

 

Winkelen bij de buren? Het koopgedrag van de Antwerpenaar in Nederland in kaart gebracht. 

Persbericht provincie Antwerpen 27 januari 2014

Provinciaal consumentenonderzoek in 18 grensgemeenten 

Hoe vaak trekken we vanuit de provincie Antwerpen naar Nederland om te gaan winkelen? Waar gaan we dan winkelen, wat kopen we er en hoeveel geven we uit? Waarom kopen we in Nederland? In 18 grensgemeenten in de provincie Antwerpen voerde studiebureau IDEA Consult in opdracht van de provincie een consumentenonderzoek uit om een antwoord te krijgen op deze vragen.

“Detailhandel is een belangrijke economische sector waar we als provincie op inzetten", motiveert gedeputeerde voor Economie Ludwig Caluwé. “Daarvoor moeten we eerst de koopstromen in onze provincie in kaart brengen. Voor deze studie hebben we voor het eerst een grensoverschrijdende analyse gemaakt, op vraag van deze grensgemeenten zelf. Dit onderzoek kadert wel in een grootschalige studie naar de detailhandssituatie in Vlaanderen. Met dit cijfermateriaal kunnen de gemeenten aan de slag om hun centrale handelsgebied te versterken en lokale economie te stimuleren. Daarvoor kunnen ze binnenkort de hulp inroepen van een detailhandelscoach. Deze kan hen professionele begeleiding bieden op maat van de inwoners en afgestemd met de omliggende gemeenten. De bedoeling is om een goede mix van winkels, horeca en dienstverlening te bekomen in de eigen regio.”, aldus Caluwé. 

In de volgende grensgemeenten werden in totaal 3000 huishoudens telefonisch bevraagd: Antwerpen, Stabroek, Kapellen, Brasschaat, Schilde, Wijnegem, Kalmthout, Essen, Wuustwezel, Hoogstraten, Merksplas, Baarle-Hertog, Turnhout, Ravels, Oud-Turnhout, Arendonk, Retie en Mol. Deze gemeenten werden tijdens een vooronderzoek op basis van verschillende criteria weerhouden voor de studie. 

Aantal bezoeken 

Jaarlijks gaan gezinnen uit de 18 grensgemeenten 1,5 miljoen keer Nederland winkelen. Hierdoor kunnen we spreken van een koopvlucht (mate waarin men buiten eigen gemeente winkelt) naar Nederland van 2%. 

Gezinnen uit de stad Antwerpen genereren voor de provincie Antwerpen de meeste koopstromen naar Nederland: zij zijn goed voor 500.000 bezoeken per jaar. Daarnaast scoren Essen, Hoogstraten en Ravels hoog, met respectievelijk 130.000, 120.000 en 117.000 gezinnen per jaar die gaan winkelen in Nederland. 

Procentueel gezien is de koopvlucht het laagst in Antwerpen, Mol en Schilde. Hoewel er in Schilde bijvoorbeeld veel Nederlanders wonen. In Essen en uiteraard in Baarle-Hertog (geografisch verweven met het Nederlands Baarle-Nassau) is de koopvlucht dan weer zeer hoog: voor sommige productcategorieën gaat ze tot wel 60%. Toch is dit niet problematisch voor Essen: ook in andere Vlaamse gemeenten van die omvang is er koopvlucht, zij het dan naar andere Vlaamse gemeenten en niet specifiek naar Nederland. 

Als we in Nederland gaan winkelen, halen we er vooral periodieke goederen zoals kleding, schoenen en juwelen, en uitzonderlijke goederen zoals meubels en bruin- en witgoed. Behalve in Arendonk, Retie en Oud-Turnhout: daar trekken de inwoners vooral naar Nederland voor dagelijkse goederen (levensmiddelen en persoonlijke verzorging). 

Bestemming 

De voornaamste bestemmingen voor shopping in Nederland vanuit de 18 grensgemeenten zijn: 

  • Roosendaal (230.000 bezoeken) – voornamelijk uit Essen, Kalmthout en Antwerpen 
  • Baarle-Nassau (214.000 bezoeken) – voornamelijk uit Ravels, Turnhout en Baarle-Hertog 
  • Breda (201.000 bezoeken) – voornamelijk uit Antwerpen, Hoogstraten en Brasschaat 
  • Woensdrecht (154.000 bezoeken) – voornamelijk uit Kapellen, Stabroek en Antwerpen 
  • Bergen Op Zoom (143.000 bezoeken) – voornamelijk uit Antwerpen, Stabroek en Essen. 

Deze vijf gemeenten ontvangen 62% van de totale bezoekersstromen naar Nederland uit de Antwerpse grensgemeenten. Voor levensmiddelen en persoonlijke verzorging trekken we vooral naar Woensdrecht, Roosendaal en Bergen Op Zoom. Ook Baarle-Nassau scoort hoog, niet in het minst door de geografische verwevenheid met Baarle-Nassau. Voor shoppinggoederen, zoals kleding, schoenen, juwelen en luxeartikelen trekt de Antwerpenaar voornamelijk naar Roosendaal, Breda en Bergen Op Zoom als hij in Nederland gaat shoppen. 

Uitzonderlijke goederen zoals meubels en bruin- en witgoed worden, als ze in Nederland worden gekocht, het meest gehaald in Breda, Roosendaal en Hulst. 

Waarom winkelen we in Nederland? 

Over alle productcategorieën heen gaan we vooral shoppen in Nederland omdat we het er goedkoper vinden, voor het grote aanbod, de gezelligheid, omdat het deel uitmaakt van een volledige daguitstap, wegens de nabijheid en wegens de bereikbaarheid. Shopping in Bergen Op Zoom, Breda, Hulst, Maastricht, Roermond, Roosendaal, Terneuzen en Tilburg maakt het vaakst deel uit van een daguitstap. Voor Vlissingen en Weert zijn ze zelfs het belangrijkste bezoekmotief van de gezinnen in de Antwerpse grensgemeenten. Verder wordt een shoppingtrip naar Nederland ook vaak gecombineerd met horeca- en/of cultuurbezoek. 

Wat besteden we in Nederland? 

Per bezoek aan Nederland geven we 127 euro uit. Per jaar is er daardoor een totale afvloeiing van 190 miljoen euro naar Nederland vanuit de 18 grensgemeenten in de provincie Antwerpen. De top 6 van koopvlucht uitgedrukt in euro per jaar: 

  • Antwerpen: ca. 60 miljoen euro 
  • Essen: ca. 18 miljoen euro 
  • Hoogstraten: ca. 14 miljoen euro 
  • Kapellen: ca. 12 miljoen euro 
  • Turnhout: ca. 12 miljoen euro 
  • Ravels: ca. 11 miljoen euro. 

Conclusies 

De koopvlucht naar Nederland is omvangrijk in absolute zin, maar in relatieve zin eerder beperkt. De koopvlucht in de provincie Antwerpen ligt trouwens in lijn met die in Limburg, zo blijkt uit andere studies. Soms is een hoge koopvlucht naar Nederland niet problematisch: zo is er bijvoorbeeld geen of weinig aanbod van bepaalde productcategorieën in eigen gemeente en is een vlucht naar zeer nabij gelegen gemeenten, al dan niet over de grens, dus normaal. 

De provincie Antwerpen stelde de resultaten afgelopen vrijdag voor aan de betrokken gemeentebesturen, en gaf hen hefbomen mee om met deze cijfers om te gaan in hun detailhandelsbeleid. Daarnaast krijgen de gemeentebesturen, net als alle Vlaamse gemeentebesturen, binnenkort ook meer resultaten uit de grootschalige interprovinciale studie rond detailhandel. Met andere woorden een heel pakket aan informatie waarmee gemeenten aan de slag kunnen om te werken aan een goed detailhandelsapparaat. 

PERSINFO & INTERVIEWS 

Beleidsverantwoordelijke: Ludwig Caluwé | CD&V | gedeputeerde bevoegd voor Economie 

Perscontact: Lotte Caers, communicatiemedewerker gedeputeerde Ludwig Caluwé, GSM 0479 86 16 79, Lotte [dot] caers [at] admin [dot] provant [dot] be 

Dienst: Greet Castermans (adviseur detailhandel provincie Antwerpen), Soraya Stuer (adviseur detailhandel provincie Antwerpen) 

Delen